Jesień to czas, w którym infekcje dróg oddechowych pojawiają się znacznie częściej. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. Katar, kaszel, ból gardła, osłabienie czy podwyższona temperatura zwykle nie oznaczają nic groźnego, jednak nie każdą infekcję warto leczyć wyłącznie domowymi sposobami. Są sytuacje, w których konsultacja z lekarzem rodzinnym powinna odbyć się szybciej.
Dlaczego jesienią chorujemy częściej?
Sama niska temperatura nie powoduje infekcji. Za większość jesiennych zachorowań odpowiadają wirusy, które łatwiej rozprzestrzeniają się wtedy, gdy więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach.
Powrót dzieci do szkół i przedszkoli, częstszy kontakt z innymi osobami, mniejsza ilość czasu spędzanego na świeżym powietrzu oraz sezonowe zwiększenie aktywności wirusów sprawiają, że infekcje mogą pojawiać się jedna po drugiej.
Szczególnie u dzieci kilka infekcji w okresie jesienno zimowym nie musi oznaczać zaburzeń odporności. Układ immunologiczny dziecka dopiero uczy się reagowania na kolejne drobnoustroje.
Jak wygląda typowa infekcja wirusowa?
Najczęściej zaczyna się od uczucia rozbicia, drapania lub bólu gardła. Następnie może pojawić się katar, kaszel, ból głowy, podwyższona temperatura oraz bóle mięśni.
W przypadku łagodnej infekcji wirusowej objawy zwykle zaczynają stopniowo ustępować w ciągu kilku dni. Katar i kaszel mogą utrzymywać się dłużej, nawet wtedy, gdy ogólne samopoczucie jest już zdecydowanie lepsze.
W takich sytuacjach podstawą postępowania jest odpoczynek, odpowiednie nawodnienie organizmu oraz leczenie objawowe. W razie gorączki czy bólu można stosować leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe zgodnie z ich przeznaczeniem i zalecanym dawkowaniem.
Kiedy warto skonsultować się z lekarzem?
Nie zawsze najważniejszy jest sam czas trwania infekcji. Znaczenie ma również przebieg choroby i ogólny stan pacjenta.
Konsultacji lekarskiej wymaga między innymi wysoka lub długo utrzymująca się gorączka, wyraźne pogorszenie stanu zdrowia, duszność, problemy z oddychaniem, silny ból gardła, ucha lub zatok, ból w klatce piersiowej, znaczne osłabienie albo objawy odwodnienia.
Warto zgłosić się do lekarza również wtedy, gdy pacjent początkowo czuje się lepiej, a następnie objawy nagle się nasilają. Taki przebieg może wskazywać na rozwój powikłania lub dodatkowego zakażenia.
Szczególnej uwagi wymagają niemowlęta, małe dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz pacjenci chorujący przewlekle.
Czy przy przeziębieniu potrzebny jest antybiotyk?
W większości typowych jesiennych infekcji antybiotyk nie jest potrzebny. Przeziębienie oraz duża część infekcji gardła i dróg oddechowych mają podłoże wirusowe, a antybiotyki nie działają na wirusy.
Decyzja o zastosowaniu antybiotyku powinna wynikać z badania pacjenta i oceny lekarza. Samodzielne przyjmowanie pozostałości antybiotyku z wcześniejszego leczenia lub stosowanie go „na wszelki wypadek” nie jest dobrym rozwiązaniem.
Niepotrzebne stosowanie antybiotyków zwiększa ryzyko działań niepożądanych i sprzyja narastaniu oporności bakterii na leczenie.
Jak można zmniejszyć ryzyko infekcji?
Podstawą pozostają proste działania. Warto regularnie myć ręce, wietrzyć pomieszczenia, dbać o odpowiednią ilość snu, aktywność fizyczną oraz prawidłową dietę.
Znaczenie ma również profilaktyka szczepienna. Szczepienia przeciw grypie i COVID 19 mogą zmniejszać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby oraz powikłań, szczególnie u osób należących do grup zwiększonego ryzyka.
Infekcja jesienią. Kiedy obserwacja, a kiedy lekarz?
Większość infekcji sezonowych ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie. Warto jednak obserwować nie tylko pojedyncze objawy, ale przede wszystkim ogólny stan chorego i sposób, w jaki rozwija się infekcja.
Jeżeli objawy są nietypowe, utrzymują się długo lub wyraźnie się nasilają, dobrze skonsultować je z lekarzem. Wczesna ocena pozwala odróżnić zwykłą infekcję wirusową od sytuacji wymagającej dalszej diagnostyki lub leczenia.