Katar, kaszel, ból gardła i gorączka mogą pojawiać się u dzieci kilka razy w roku. Szczególnie często chorują maluchy rozpoczynające uczęszczanie do żłobka, przedszkola lub szkoły. Kontakt z dużą grupą rówieśników oznacza jednocześnie kontakt z wieloma wirusami, z którymi układ odpornościowy dziecka nie zetknął się wcześniej.
Częste infekcje nie zawsze świadczą więc o obniżonej odporności. Ważniejszy od samej liczby zachorowań jest ich przebieg, czas trwania, występujące powikłania oraz to, czy pomiędzy kolejnymi infekcjami dziecko odzyskuje pełnię sił.
Dlaczego dzieci tak często chorują?
Układ odpornościowy małego dziecka nadal się rozwija. Każdy kontakt z nowym drobnoustrojem jest dla organizmu okazją do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej. Z tego powodu najmłodsze dzieci mogą przechodzić wiele infekcji dróg oddechowych w ciągu roku, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.
Typowa infekcja wirusowa może powodować katar, kaszel, ból gardła, gorączkę, osłabienie i zmniejszony apetyt. Objawy powinny jednak stopniowo ustępować, a dziecko po chorobie powinno wracać do swojej zwykłej aktywności.
Czasami rodzicom wydaje się, że dziecko choruje bez przerwy. Może to wynikać z faktu, że kaszel po jednej infekcji utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, a przed jego całkowitym ustąpieniem rozpoczyna się kolejne zakażenie.
Kiedy warto skonsultować częste infekcje z pediatrą?
Konsultacja lekarska jest wskazana, gdy infekcje mają ciężki lub nietypowy przebieg, często prowadzą do zapalenia płuc, zatok lub uszu albo regularnie wymagają antybiotykoterapii. Niepokój powinny wzbudzić także słabe przybieranie na wadze, zahamowanie wzrostu, przewlekła biegunka, utrzymujące się powiększenie węzłów chłonnych, długotrwałe osłabienie lub nawracające ropnie skóry.
Diagnostyki mogą wymagać również infekcje wywoływane przez nietypowe drobnoustroje, bardzo długi czas powrotu do zdrowia oraz brak pełnej poprawy pomiędzy kolejnymi zachorowaniami.
Lekarz ocenia nie tylko liczbę infekcji, ale także ich rodzaj, przebieg, historię zdrowia dziecka i obciążenia rodzinne. W razie potrzeby może zlecić morfologię krwi, oznaczenie parametrów stanu zapalnego lub inne badania dobrane indywidualnie.
Czy częsty katar zawsze oznacza infekcję?
Nie. Przewlekły lub nawracający katar może być związany również z alergią, przerostem migdałka gardłowego, nieprawidłowym oddychaniem przez nos albo ekspozycją na dym tytoniowy i zanieczyszczenia powietrza. Jeżeli katarowi towarzyszą napady kichania, swędzenie nosa i oczu, łzawienie lub sezonowe nasilanie dolegliwości, lekarz może rozważyć podłoże alergiczne. Chrapanie, oddychanie przez usta i częste zapalenia uszu mogą natomiast wskazywać na potrzebę konsultacji laryngologicznej.
Jak wspierać odporność dziecka?
Odporności nie buduje jeden preparat ani suplement. Podstawą jest odpowiednia ilość snu, codzienna aktywność fizyczna, zróżnicowana dieta, regularne przebywanie na świeżym powietrzu oraz unikanie dymu tytoniowego. Ważne jest również wykonywanie szczepień zgodnie z aktualnym kalendarzem.
Antybiotyków nie należy podawać bez konsultacji z lekarzem. Nie działają one na wirusy, które odpowiadają za większość typowych infekcji górnych dróg oddechowych. Częste przeziębienia u dziecka rozpoczynającego przedszkole mogą być naturalnym etapem dojrzewania odporności. Jeżeli jednak przebieg chorób budzi niepokój, warto porozmawiać z pediatrą.